Šibenik kombijem — vodič za grad četiri tvrđave
Šibenik kombijem — cena, trajanje vožnje, granični prelaz i priča o četiri utvrđenja koja su vekovima branila grad od osmanske opasnosti.
Put do Šibenika — grad četiri tvrđave
Za razliku od većine dalmatinskih gradova, koji su izrasli iz antičkih rimskih naselja, Šibenik su osnovali sami Hrvati — kao utvrdu na strmoj litici iznad ušća reke Krke. Kombi prevoz do Šibenika organizujemo iz Beograda i Novog Sada, sa noćnom vožnjom koja putnike ostavlja spremne za dan obilaska starog jezgra i okolnih utvrđenja.
Kako do Šibenika kombijem
Put do Šibenika vodi preko graničnog prelaza Batrovci–Bajakovo — razdaljina i trajanje: 729 km, 8 sati. Cena prevoza iz Beograda je 90€ jednosmerno, odnosno 170€ za povratnu kartu, dok je iz Novog Sada jednosmerna cena 110€. Polazak je uveče (21:00–23:00h). Kombi ima klimu i WiFi, a vozač vas poziva dan pre polaska da potvrdi tačno vreme preuzimanja.
Zašto posetiti Šibenik
Na strmoj steni sedamdesetak metara iznad mora, gde su pronađeni najstariji tragovi naseljenosti šibenskog kraja, stoji tvrđava Svetog Mihovila — najstarije šibensko utvrđenje, čiji zidovi delom potiču još iz 13. veka. Upravo je taj hrvatski kastrum, podignut da nadzire ušće Krke i puteve prema severnoj i južnoj Dalmaciji, mesto iz kog je Šibenik izrastao, pa se grad ubraja među retke na jadranskoj obali bez antičkog porekla.
Kada je 1540. godine osmanska vojska osvojila obližnji Skradin, Mlečani su morali da ojačaju odbranu svoje najvažnije luke na istočnom Jadranu — tako je, po projektu venecijanskog arhitekte Đana Đirolama Sanmikelija, počela gradnja tvrđave Svetog Nikole na ulazu u 1.500 metara dug morski kanal, odakle je kontrolisan svaki pristup šibenskoj luci. Utvrđenje je 2017. godine upisano na UNESCO-ovu listu svetske baštine kao deo mletačkih odbrambenih sistema iz 16. i 17. veka. Nešto kasnije, u leto 1646. godine, tokom Kandijskog rata između Mletačke Republike i Osmanskog carstva, osmanska vojska stigla je nadomak samom Šibeniku — tada je barun Kristof Martin fon Degenfeld, Nemac u mletačkoj službi, za svega dva meseca podigao tvrđavu Barone, koja je zajedno sa tvrđavom Svetog Ivana 1647. odbranila grad od turskog napada. Tvrđava Svetog Ivana, četvrta u ovom odbrambenom nizu, podignuta je iste 1646. godine na brdu visokom 120 metara iznad starog jezgra, prema projektu đenovskog inženjera fra Antonija Lenija — najveće i najviše šibensko utvrđenje, koje su rukama i sopstvenim sredstvima sagradili sami Šibenčani, u svega 58 dana pred osmanski napad.
U samom starom jezgru, uz obalu, uzdiže se i katedrala Svetog Jakova, čiju je gradnju od 1441. do 1455. godine vodio Juraj Dalmatinac, sagradivši je u potpunosti od kamena, tehnikom sklapanja kamenih ploča bez ikakvog veziva — uključujući i svod trolisnog svetišta, uz friz od 71 uklesane ljudske glave na spoljašnjem zidu apside. Posao je posle njegove smrti nastavio Nikola Firentinac, koji je katedralu dovršio dodavši joj renesansne elemente.
Praktični saveti za put
Tvrđave Svetog Mihovila i Barone danas su otvorene za posetioce i povezane šetnim stazama sa kojih se pruža pogled na ceo stari grad i na Kanal Svetog Ante, gde na moru stoji i tvrđava Svetog Nikole — obilazak obe kopnene tvrđave u istom danu zahteva dobru obuću zbog uspona, ali se lako uklapa u popodnevni deo dana pre večere u starom jezgru. U okolini se nalaze i druge destinacije koje pokrivamo — Vodice i Zadar — sa istim noćnim polaskom iz Beograda.
Najčešća pitanja
Preko kog graničnog prelaza se putuje do destinacije Šibenik?
Ruta iz Beograda do destinacije Šibenik ide preko graničnog prelaza Batrovci–Bajakovo.
Kako izgleda noćna vožnja do destinacije Šibenik?
Polazak iz Beograda je uveče (21:00–23:00h), a vozač vas preuzima na vašoj adresi. Na redovnoj liniji voze iskusni vozači.
Da li se prevoz plaća unapred?
Ne. Prevoz se plaća gotovinom vozaču na dan polaska, bez depozita pri rezervaciji.
Ko je bio glavni graditelj katedrale Svetog Jakova?
Juraj Dalmatinac je od 1441. do 1455. godine vodio gradnju katedrale u potpunosti od kamena, tehnikom sklapanja kamenih ploča bez ikakvog veziva — uključujući i svod trolisnog svetišta; posao je posle njegove smrti dovršio Nikola Firentinac, koji je dodao renesansne elemente.
Kada je izgrađena tvrđava Barone i zašto?
U leto 1646. godine, tokom Kandijskog rata, kada je osmanska vojska stigla nadomak Šibeniku, gradnju je za oko dva meseca izveo Kristof Martin fon Degenfeld, nemački barun u mletačkoj službi, a tvrđava je 1647. odbranila grad od turskog napada.
